Normy rozwojowe, czyli jak przebiega "książkowy" rozwój mowy dziecka

Jeśli rodzice wiedzą, jak powinien prawidłowo przebiegać proces nauki mowy i co ich bobas powinien potrafić na danym etapie życia, łatwiej dostrzegą ewentualne nieprawidłowości. Dlatego przedstawiamy dziś tzw. normy rozwojowe stanowiące dla opiekunów istotny punkt odniesienia.

Nauka mowy u dziecka przebiega etapami. Każdy z nich ma swą nazwę (melodii, wyrazu, zdania, swoistej mowy dziecięcej) i każdy powinien trwać odpowiednią ilość czasu, w którym dziecko powinno osiągać pewne umiejętności. Naukę mowy można oczywiście stymulować, ale nie wolno wymagać od dziecka więcej, nakłaniając np. do wymowy głosek, które, wg norm, opanuje za jakiś czas.

Oto normy rozwojowe w aspekcie nauki mowy w okresie 0-5 lat.

0-1 r.ż.
Do ukończenia pierwszego roku życia dziecko komunikuje się z dorosłymi początkowo za pomocą krzyku (okrzyków naturalnych), potem głuży i gaworzy, by wreszcie wypowiedzieć pierwsze słowa, jak "mama" czy "baba" (zbitki takich samych sylab). Nieodzowną częścią tej komunikacji są także gesty i mimika. Niezwykle ważne jest, aby w tym okresie mieć pewność, że bobas słyszy i czy nawiązuje kontakt z otoczeniem. Warto także mówić do dziecka w każdej możliwej chwili, jeśli nawet malec by jedynie słuchał, jak mówimy do siebie (tzw. protodialog).

1-2 r.ż.
Malec w tym okresie nauki mowy zna i używa już prawie wszystkich samogłosek, za wyjątkiem tych nosowych, czyli "ą" i "ę". Zna już także niektóre spółgłoski ("p", "b", "m", "t", "d", "n", "k", "ś", "ź", "ć", "dź", "ch"), a swoje wypowiedzi różnicuje za pomocą melodii i akcentu. Pozostałe spółgłoski zastępuje innymi i wypowiada się jednowyrazowo. U dziecka w tym wieku "sok" może być "siokiem", "żaba" – "ziabą" a "fasola" – "chasiolą". Jeśli zaś z danego słowa ma kłopot z konkretnymi głoskami... omija je i stąd "kaczka" staję się np. "kaką".

3 r.ż.
Trzylatek stosuje już więcej form językowych. Porozumiewa się prostymi zdaniami, np. "Mama chodź", a także zna i wymawia wszystkie samogłoski i spółgłoski ("p", "pi", "b", "bi", "m", "mi", "n," "ni", "f", "fi", "w", "wi", "t", "d", "n", "l", "li", "ś", "ź", "dź", "j", "k", "ki", "g", "gi", "ch").

4 r.ż.
W czwartym roku życia maluch do swoich umiejętności "dorzuca" wymowę głosek "s", "z", "c" i "dz", różnicuje "k" od "ki" i "g" od "gi", ale nadal może zamieniać "i" na "j". Jednocześnie głoski "sz" czy "ż" może zamieniać na "s" czy "z". Zna już ok. 1500 -2000 wyrazów.

5-6 r.ż.
Do ukończenia szóstego roku życia dziecko wymawia głoski nosowe "ą" i "ę", natomiast nie musi jeszcze potrafić wymawiać literki "r". Zna już także ok. 3 tysięcy słów.

UWAGA: Jak zaznaczaliśmy, są to normy rozwojowe, a tempo rozwoju mowy jest indywidualne. O ile dziecko ma prawidłowy słuch i nie odnotowano przeszkód anatomicznych, dopuszcza się półroczne, a po konsultacji z logopedą – nawet roczne przesunięcie. Stopień rozwoju mowy w danym momencie zależy bowiem od różnych czynników, w tym od psychofizycznego rozwój dziecka oraz wpływu środowiska.

Więcej artykułów na temat ciąży i rozwoju dziecka znajdziesz na Enfamil.pl

Pozostałe artykuły

10 ćwiczeń usprawniających aparat mowy dziecka

Czy wiesz, że to, jak Twoje dziecko będzie mówić, zależy nie tylko od szybkości, z jaką nauczy się poszczególnych słów, lecz także od tego…

10 ćwiczeń usprawniających aparat mowy dziecka

Czy rozumieć, to znaczy mówić? O słownictwie czynnym i biernym dziecka

To, że dziecko zna jakiś wyraz, nie oznacza jeszcze wcale, że będzie go używać. Jaka jest różnica między słownictwem biernym a czynnym i jak…

Czy rozumieć, to znaczy mówić? O słownictwie czynnym i biernym dziecka

Dziecko dwujęzyczne, czyli czy warto mówić do dziecka w dwóch językach?

Marzysz o tym, by twoje dziecko perfekcyjnie znało przynajmniej jeden język obcy? Sprawdź, czy warto mówić do dziecka w dwóch językach.

Dziecko dwujęzyczne, czyli czy warto mówić do dziecka w dwóch językach?

"Ioio", "hauhau" i "koko", czyli czym dla dziecka jest słowo?

Jak maluch uczy się słów, czym dla dziecka jest "hauhau" i jak powinnaś reagować na pierwsze dźwiękonaśladowcze słowa dziecka?

"Ioio", "hauhau" i "koko", czyli czym dla dziecka jest słowo?

Jak wspierać rozwój mowy dziecka? Poznaj 7 prostych sposobów

Wprawdzie zanim będziesz mogła swobodnie podyskutować ze swoim dzieckiem na różne tematy, minie jeszcze kilka lat, to już teraz powinnaś zacząć…

Jak wspierać rozwój mowy dziecka? Poznaj 7 prostych sposobów

Płacz - pierwszy język dziecka

Wbrew pozorom, u dziecka pierwszymi próbami rozmawiania i informowania o czymś, nie są zlepki sylab „mamama” i „bababa”, tylko płacz. Zobacz…

Płacz - pierwszy język dziecka

Dlaczego warto czytać dziecku?

Twój maluszek ma zaledwie kilka miesięcy i wydaje ci się, że to jeszcze za wcześnie na pierwszą książeczkę? Nic bardziej mylnego! Im wcześniej…

Dlaczego warto czytać dziecku?

5 rzeczy, które powinnaś robić i 5, których nie powinnaś robić, by wspierać rozwój mowy dziecka

Nie możesz się doczekać, kiedy Twoje dziecko powie pierwsze słowo? Podpowiadamy, co robić, a czego nie, by ta chwila nastąpiła jak najszybciej.

5 rzeczy, które powinnaś robić i 5, których nie powinnaś robić, by wspierać rozwój mowy dziecka

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 6-9 miesięcy

Rozmowa Doktor Joanny Matejczuk z Mamą poświęcona najważniejszym krokom milowym w rozwoju dziecka w wieku 6 - 9 miesięcy. Dowiedz się jak aktywnie…

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 6-9 miesięcy

Angielski dla dzieci – kiedy zacząć i czy to w ogóle ma sens?

Pewnie nie raz słyszałaś o lekcjach języka obcego dla zaledwie kilkumiesięcznych niemowląt. Czy uczenie tak małego dziecka, które nie mówi nawet…

Angielski dla dzieci – kiedy zacząć i czy to w ogóle ma sens?

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 3-6 msc

Rozmowa Mamy z Ekspertem - Doktor Joanną Matejczuk o krokach milowych w rozwoju dziecka w okresie 3 - 6 miesięcy. Dowiedz się jakie są charakterystyczne…

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 3-6 msc

7 rad, jak mówić do dziecka, by wspierać rozwój jego mowy

Już nie możesz doczekać się, kiedy maluch powie pierwsze słowo? Sprawdź, jak mówić do dziecka, by wspierać naukę mówienia.

7 rad, jak mówić do dziecka, by wspierać rozwój jego mowy