10 rzeczy, które budują w dziecku poczucie bezpieczeństwa

Zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa jest dla dziecka o wiele ważniejsze niż własny pokoik, superciuszki czy najlepsze zabawki edukacyjne.

Zbudowane na samym początku poczucie bezpieczeństwa to podstawowy potencjał, z którym dziecko idzie dalej w życie. Pomaga mu wierzyć w to, że świat jest przyjaznym miejscem, i buduje jego wiarę we własne siły – mówi dr hab. Agnieszka Maryniak, neuropsycholog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Psychologii. Czego potrzebuje niemowlę, by czuć się dobrze i bezpiecznie?

1 Bliskość

Dziecko musi mieć przynajmniej jedną osobę, do której jest przywiązane. Kogoś, kto jest przy nim, komu ufa.

– Taka osoba (lub osoby) jest dla niego buforem, a zarazem łącznikiem między nim a nieznanym jeszcze światem. To ona mu ten świat przybliża – tłumaczy prof. Agnieszka Maryniak. Ta pierwsza ważna relacja będzie wzorem dla wszystkich następnych. Powinna być trwała i naprawdę bliska.

2 Kontakt fizyczny

Mały człowiek ma ogromną potrzebę kontaktu fizycznego z bliską osobą. Najszczęśliwszy jest wtedy, gdy czuje znajomy zapach, jest tulony, noszony, głaskany, kołysany w ramionach. To nie fanaberia ani wymuszanie uwagi, tylko coś, bez czego nie sposób się obyć.

3 Reagowanie na S.o.S

Niemowlę ma tylko jeden sposób na zakomunikowanie światu, że potrzebuje pomocy – płacz. Gdy go nie ignorujesz, dowiaduje się, że ma na kogo liczyć i że ono samo nie jest bezradne, bo przecież poradziło sobie: wezwało pomoc i ona nadeszła. Nie bój się, że wychowasz tyrana. Noworodki i małe niemowlęta nie potrafią jeszcze manipulować otoczeniem. Jeśli płaczą, to znaczy, że potrzebują pomocy, nawet jeżeli są najedzone.

4 Względny spokój

– Są niemowlęta, które świetnie tolerują to, że wokół nich sporo się dzieje, i takie, które potrzebują więcej spokoju. Trzeba rozpoznać potrzeby dziecka, zobaczyć, jak reaguje i nie robić niczego na siłę – radzi prof. Maryniak. – Nawet bardzo wrażliwego, wycofanego dziecka nie można jednak trzymać pod kloszem. Trzeba mu dostarczać nowych doświadczeń stopniowo, na miarę jego możliwości ich przyjmowania.

5 Rytm dnia

Nie musisz z zegarkiem w ręku pilnować pory wyjścia na spacer czy kąpieli i denerwować się, jeśli z jakiegoś powodu plany trzeba zmienić. Chodzi jedynie o to, by dziecko nie żyło w chaosie, np. by nie szło spać raz o godz. 19, a raz o 24; raz tu, raz gdzie indziej. – Plan dnia powinien być w miarę uporządkowany, ale jednocześnie plastyczny, dostosowany do konkretnej sytuacji – radzi dr Maryniak.

6 Granice

Nawet niemowlę powinno wiedzieć, co mu wolno, a czego nie. Dzięki temu jego świat jest bezpieczniejszy, bardziej zrozumiały. – Zasady powinny być stałe. Jeśli np. nie wolno samodzielnie wchodzić na czworakach po schodach, to nie wolno, i już – mówi prof. Maryniak.

7 Swoboda

Zakazów i nakazów nie powinno być dużo, bo łatwo się w nich pogubić, a świat, w którym nie wolno zbyt wielu rzeczy (nie dotykaj, nie ruszaj, nie rób tego, nie rób tamtego) wydaje się groźny i pełen pułapek. Lepiej zorganizować otoczenie dziecka tak, by mogło je badać, a więc to, czego nie wolno dotykać (leki, chemikalia, ostre przedmioty etc.), umieścić poza zasięgiem jego rąk.

8 Przestrzeń dla własnej inicjatywy

Dziecko potrzebuje kontaktu z bliskimi, chce, żeby do niego mówiono i bawiono się z nim. Ale potrzebuje też przestrzeni dla siebie oraz tego, by i ono mogło wyjść z inicjatywą. Reagując na jego zaczepki czy dając mu spokój, gdy ma dość zabawy, pomagasz mu oswajać świat, uwierzyć, że coś potrafi (np. skutecznie zachęcić cię do kontaktu albo zapewnić sobie odpoczynek).

9 Spokój rodziców…

Jeśli podczas nauki chodzenia bobas upadnie, a mama przybiegnie do niego z krzykiem, jakby właśnie spadał w przepaść, dziecko uzna, że jest się czego bać. Jeśli mama będzie opanowana, pocieszy w razie potrzeby, ale zrobi to spokojnie, maluszek przekona się, że nic strasznego się nie stało, więc że można spróbować jeszcze raz. Podobnie jest w wielu innych sytuacjach.

10 …i ich wiara w maluszka

– Warto zaufać dziecku, wierzyć w jego siły i pozwalać mu na podejmowanie nowych wyzwań – mówi prof. Maryniak. Gdy np. wchodzi na czworakach na sofę, trzeba asekurować je, ale warto też cieszyć się, że uczy się czegoś nowego i docenić jego trud. Im więcej maluch umie, tym pewniej i bezpieczniej się czuje!

Więcej artykułów na temat ciąży i rozwoju dziecka znajdziesz na Enfamil.pl

Tekst: Beata Turska

Pozostałe artykuły

Pierwsze chwile razem

Jesteś blisko z dzieckiem od dziewięciu miesięcy, ale to właśnie pierwsze godziny po porodzie wpływają na budowanie głębokiej więzi z maluszkiem…

Pierwsze chwile razem

Dziecięce strachy

Listonosz, śnieg, morskie fale. Sprawdź, czego boją się maluszki i jak zaradzić ich lękom.

Dziecięce strachy

Warte milion dolarów!

Dzielnie kroczy przed siebie, pokonuje trudności, wierzy, że mu się uda. Jeśli chcesz tak wychować swojego malca, sprawdź jak możesz wzmacniać…

Warte milion dolarów!

Jeszcze chwila z mamą

Niemowlę skończyło już pół roku, codziennie jest nieco większe i potrafi coraz więcej. Wydaje się, że nie jesteś mu już tak niezbędna jak…

Jeszcze chwila z mamą

A teraz bez mamy

Lęk separacyjny to naturalny etap rozwoju. Sprawdź, jak pomóc dziecku pokonać strach przed rozstaniem.

A teraz bez mamy

W naturalnej kołysce

Nie ma nic przyjemniejszego niż trzymanie w ramionach niemowlęcia. Dowiedz się, dlaczego tulenie się do mamy lub taty jest takie ważne również dla…

W naturalnej kołysce

Chodźmy do kolegów!

Zanim Twoje dziecko trafi do przedszkola miną jeszcze długie miesiące. Ale czujesz instynktownie, że powinnaś zabierać je w miejsca, gdzie są małe…

Chodźmy do kolegów!

Emocje na wodzy

Rodzic ma prawo być zły, smutny, zalękniony. Ważne jednak, by nie przekazywać tych emocji dziecku. Dowiedz się jak to zrobić.

Emocje na wodzy

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 6-9 miesięcy

Rozmowa Doktor Joanny Matejczuk z Mamą poświęcona najważniejszym krokom milowym w rozwoju dziecka w wieku 6 - 9 miesięcy. Dowiedz się jak aktywnie…

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 6-9 miesięcy

Ruszam w świat! Ale razem z mamą…

Świat jest dla dziecka fascynujący, malec aż rwie się, by go poznać. Tyle tylko, że za chwilę wraca na kolana mamy. Dowiedz się jak pomóc dziecku…

Ruszam w świat! Ale razem z mamą…

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 3-6 msc

Rozmowa Mamy z Ekspertem - Doktor Joanną Matejczuk o krokach milowych w rozwoju dziecka w okresie 3 - 6 miesięcy. Dowiedz się jakie są charakterystyczne…

Dowiedz się jak wspierać rozwój dziecka w wieku 3-6 msc

Uwierz w dziecko, a ono uwierzy w siebie

Wiara w siebie jest niezbędna, by ufnie iść przez życie. Nie da się jej nabyć jednego dnia, to wartość, którą zbiera się dzień po dniu.

Uwierz w dziecko, a ono uwierzy w siebie